Alinsunod sa itinatakda ng Labor Standards Law ng Taiwan, ang Council of Labor Affairs (CLA) ng Executive Yuan ang direktang mamamahala sa pagtatrabaho ng mga dayuhang manggagawa sa isang sambahayan, pabrika, konstruksiyon at iba pang local na industriya.  Ang mga domestic helper at caretaker ay sakop naman ng mga probisyon ng kontrata sa paggawa na kanilang pinirmahan

Ang Ministry of Economic Affairs (MOEA) ang mamamahala sa kapakanan at pagkuha ng work permit para sa mga skilled workers; ang Ministry of Transportation and Communication (MOTC) para sa mga manggagawa sa hotel; ang Council of Agriculture para sa mga mangingisda at ang Ministry of Education para sa mga entertainer tulad ng artista, mang-aawit, at mananayaw. 

Panahon ng Pagtatrabaho Duration of Employment

Base sa inamyendahan ng Employment Service Act ng Taiwan, maaari nang magtrabaho ng maximum na anim na taon ang lahat ng dayuhang manggagawa sa Taiwan.  Maaari ring makapagtrabahong muli sa Taiwan ng panibagong tatlong taon ang dayuhang manggagawa kung: 

• Wala siyang nilabag na batas ng Taiwan sa unang panahon ng pagtatrabaho.

• Natapos na niya ang unang kontrata ng pagtatrabaho. 

• Napatunayang may kakayahang magtrabaho matapos siyang mapauwi at magpagamot bunsod ng kadahilanang medikal.

Mga Dapat Bayaran sa Pilipinong Recruiter

Batay sa POEA Memorandum Circular No. 19, Series 2001, hindi dapat lumampas sa isang buwang sahod ng maggagawa ang placement fee na babayaran niya sa Philippine recruiter bukod pa sa aktuwal na halaga ng dokumentasyon. 

Mga Dapat Bayaran sa Taiwanese Broker

Sa ilalim ng alituntunin ng CLA na nagkabisa noong Nob. 9, 2001, walang bayad na maaaring kolektahin ang isang broker sa mga dayuhang manggagawa.  Ang maaari lamang ibayad sa mga broker ay nasa anyo ng serbisyo, bayad sa handling at transportasyon ayon sa mga sumusunod na halaga: 

         1^st   year - NT$1,800/month

2^nd year - NT$1,700/month 

3^rd year - NT$1,500/month

Wala pang naitatakdang halaga ang CLA para sa ikaapat hanggang ikaanim na taon ngunit iminumungkahi naman na mangolekta ng NT$1,500/buwan para sa serbisyo, handling at transportasyon, babalik man siya sa dating employer o magtatrabaho sa bagong employer.
 

Mga Responsibilidad ng Broker na Taiwanese

Kasam sa mga serbisyong dapat ipagkaloob ng Taiwanese broker sa mga Pilipinong manggagawa ang mga sumusunod:

• Paghatid at pagsundo sa airport

• Transportasyon at pagkain tuwing may eksaminasyong medical.

• Pagkain at matitirahan sakaling ilipat ang manggagawa sa bagong employer

• Pagkuha ng Alien Registration

• On-site na oryentasyon

• Pagtulong sa manggagawa sakaling mapauwi

• Pagtulong sa pakikipag-ugnayan/pakikipag-ayos ng manggagawa at employer kapag nagkaroon ng alitan batay sa pamamaraan ng pakikipagkasundo ng MECO-CLA

• Pagtulong sa pag-file ng mga impormasyon/dokumento/kaso sa kinauukulang ahensiya sa Taiwan tulad ng tax bureau, polisya, labor bureau, atbp.

• Kung kinakailangan, pagtulong sa manggagawa sa pakikipagtransaksiyon sa bangko at pagpapadala ng pera sa pamilya.

• Kailangang tiyakin ng broker na Taiwanese sa lahat ng pagkakataon ang kaligtasan ng manggagawa at pagkuha ng lahat ng benepisyong nakalaan para sa manggagawa o sa benipisyaryo nito sa pinakamaikling posibleng panahon.

Pasahod at Overtime

Nararapat na mas mataas sa minimum rate ang sahod na mapagkakasunduan ng employer at manggagawa.  Dapat ding batay sa isinasaad ng Labor Standards Law ang bayad sa overtime ng mga manggagawa.

Oras ng Pagtatrabaho

Tinitiyak ang oras ng paggawa ng kontratang kapwa pinirmahan ng employer at manggagawa.  Para sa  mga institusyon na sakop ng Labor Standards Law, hindi dapat lumampas sa walong (8) oras ang regular na oras ng paggawa sa loob ng isang araw.  Hindi rin dapat lumampas sa kabuuang 84 oras ang oras ng paggagawa sa loob ng dalawang linggo.  Kailangang maiayon ang overtime sa itinatakda ng mga kasalukuyang batas sa paggawa sa Taiwan.   

Araw ng Pahinga

Ibabase sa kontratang napirmahan kapwa ng employer at manggagawa ang mga araw ng pahinga at bakasyon.  Para sa mga institusyong nasasakop ng Labor Standards Law, kailangang magkaroon ng 1 araw na pahinga pagkatapos ng 7 araw na pagtatrabaho.  Hindi nito sakop ang mga special holiday.  Subalit kung kinakailangang magtrabaho dulot ng hindi inaasahang mga pagkakataon, maaaring isuspinde ang naitakdang holiday at leave sa probisyon ng Labor Standards Law.  Doble rin ang bayad sa trabaho sa panahong ito at ang holiday at leave ay maaaring ibigay sa ibang pagkakataon.  Para naman sa mga nakapatrabaho o nakapagsilbi na ng isang taon,  maaari silang makakuha ng 7 araw na bakasyon. 

Mga Kapinsalaan o Aksidenteng Kaugnay sa Pagtatrabaho

Kung nagkaroon ng aksidente sa panahon ng pagtatrabaho na humantong sa pagkakasakit, kapinsalaan, pagkainutil o kamatayan, dapat sagutin ng employer ang lahat ng gastos para dito.  Dapat ding bigyan ng leave ang mga manggagawang biktima ng karamdamang dulot ng trabaho, sa panahong nagpapagamot sila. 

Alitan sa Pagtatrabaho

Inaayos ang mga alitan sa paggawa ng mga dayuhang manggagawa alinsunod sa probisyon ng Labor Dispute Law.  Maaaring magreport ang mga dayuhang manggagawa na nagkakaroon ng problema sa kanilang employer sa alinman sa mga sumusunod na tanggapan: 

1.      Local Labor Office (hinihingi ang pormal na liham para sa pagsasaayos ng alitan ng employer at manggagawa)

2.      Ang Council of Labor Affairs

3.      MECO Labor Center na nagsasaayos ng alitan sa pagitan ng employer at manggagawa. 

Ang Tungkulin ng mga Manggagawa 

Inaasahan ang mga dayuhang manggagawa na: 

1.      Sumunod sa lahat ng patakaran at isagawa ang lahat ng gawaing nakasaad sa kontrata. 

2.      Maging masigasig sa pagtatrabaho. 

3.      Maging matapat sa kanilang employer. 

4.      Igalang ang confidentiality ng trabaho. 

Hindi pinahihintulutan ang mga dayuhang manggagawa na :

     Magtrabaho sa taong hindi nakasaad sa kanyang work permit, liban na lamang kung hindi makatupad sa kontrata ang kasalukuyang employer dala ng pagkalugi o iba pang kadahilanan.  Kinakailangan ang permiso mula sa CLA sa ganitong paglipat ng pinagtatrabahuhan

Magsagawa ng hindi pinahihintulutang trabaho.

Tumangging magpamedikal na eksaminasyon sa panahon ng pagtatrabaho.

Lumabag sa mga alituntunin ng serbisyo ng paggawa na may kinalaman sa administrasyon ng dayuhang manggagawa. 

Lumabag sa iba pang batas ng Taiwan. 

Pamemeke ng dokumento o work permit. 

Pamamalagi sa Taiwan nang lampas sa naaprobahang panahon.  

Pag-iingat ng Pasaporte ng Manggagawa

Ilegal na itago ng employer ang pasaporte, ARC o pera nang walang pahintulot ng manggagawa. 

Pagkatanggal sa Trabaho

Maaaring tanggalin sa trabaho ng employer ang Pilipinong manggagawa batay sa mga sumusunod na kondisyon: 

• Pagkalugi o paghina, suspensiyon o paglipat ng negosyo ng employer.  Kapag nangyari ito, dapat na mabigyan agad ng sapat na babala ng employer ang manggagawa.

• Paggamit ng ipinagbabawal na gamot.

• Pamemeke ng dokumento o pagsisinungaling upang makakuha ng work permit.  Pagnanakaw o pangungupit sa kompanya.

Ilegal na Pagtatrabaho 

May mga pagkakataong tumakas o nagpapalit ng identidad ang Pilipinong manggagawa kapag natapos na ang kanyang kontrata sa paggawa upang makapanatili sa Taiwan. 

Ituturing na runaway ang Pilipinong manggagawa kapag hindi siya nakabalik sa trabaho o pinagtatrabahuhan sa loob ng 72 oras.  Matapos mahuli at makulong, pauuwiin na siya sa Pilipinas

Pagmamaltrato

Maaaring tukuyin ang mga sumusunod bilang pagmamaltrato at pang-aabuso ng employer sa manggagawa: 

• Palaging pinapagalitan nang walang sapat na dahilan. 

• Minumura, pisikal at berbal na inaabuso.

• Puwersang pinagtatrabaho sa bukid,  restawran o sa bahay ng mga kamag-anak ng employer.

• Hindi pagbabayad sa overtime.

Kinakailangan maireport agad ang anumang pagmamaltratong nararanasan ng Pilipinong manggagawa sa broker o sa CLA.  Dapat ding maipabatid ito sa MECO. 

Pagbabayad ng Buwis

Ang mga dayuhang manggawa ay kailangang magbayad ng buwis batay sa progressive o papataas na rate mula anim 6% hanggang  40% na binubuwisang kita sa kasalukuyang taon.  Kasama sa binubuwisang kita ang sahod, bonus, interes at iba pang kita sa Taiwan.  Hindi na binabayaran ng buwis ang kinita sa overtime na hindi lampas sa 46 oras na pagtatrabaho.  Maaari ding magkaroon ng mga exemption at deduction ang mga nagbabayad ng buwis.  Maaaring makakuha ng personal exemption at deduction ang sinuman kung makapagpapakita sila ng kinakailangang dokumento tulad ng sertipiko ng kasal at ng kapanganakan na patototohanan ng Taipei Economic and Cultural Office na nasa Pilipinas. 

Kung nakapagtrabaho na kayo ng mahigit sa 183 araw sa Taiwan sa loob ng isang taon,  ituturing na kayong “residente” at papatawan ng 6%-10% buwis ang inyong binubuwisang kita.  Kung kulang sa 183 araw ang ipinagtrabaho ninyo sa Taiwan sa loob ng isang taon, kailangan ninyong magbayad ng buwis ng isang “di-residente” na nagkakahalaga ng 20% ng inyong binubuwisang kita. 

Isinasauling Buwis

Nagsasauli ng buwis ang Tax Bureau sa mga manggagawa kung lumampas sa nakuwentang buwis na dapat bayaran sa taong iyon  ang kabuuang buwis na kinaltas mula sa kanyang sahod at remittance.  Maaaring makuha ang tseke ng refund, tatlo hanggang anim na buwan matapos itong ipaproseso. Maaaring bigyang awtorisasyon ng taxpayer ang pinagkakatiwalaan niyang tao upang kunin ang tseke ng refund kung wala na siya sa Taiwan.  Makakakuha ng proxy statement form para sa ganitong transaksiyon sa Tax Bureau at sa MECO.  

Labor Insurance

Kung kinuha ang dayuhang manggagawa sa negosyong may lima o higit pang manggagawa, kinakailangang magkaroon siya ng labor insurance na kinuha at babayaran kada buwan ng kanyang employer.  

Maaaring hindi ikuha ng labor insurance ang mga dayuhang domestic helper na nagtatrabaho sa isang indibidwal, ngunit maaari naming ibigay ito sa kanya kung nanaisin ng employer. 

Medical Insurance

Dapat na nasasaklaw ng National Health Insurance ang lahat ng dayuhang manggagawang mayroong ARC. 

Social Security

Naglalaan ng benepisyo, pangangalaga sa katandaan, pagkainutil, pagkakasakit, pagbubuntis, at kapinsalaan dulot ng trabaho ang social welfare program ng Taiwan.  Natutustusan ang programa mula sa kontribusyong nagmumula sa mga employer. 

Pagkuha ng Benepisyo sa Pagkamatay ng Kapamilya sa Pilipinas 

Ang sumusunod ang mga kahingiang dapat tugunan upang makakuha ng benepisyo sa pagkamatay ng kapamilya sa Pilipinas: 

• Sagutan nang kompleto ang application form

• Ipa-photocopy ang pasaporte at ACR, paselyohan ito na binigyang-pansin ng MECO Taipei.  Gawan ito ng isa pang kopya

• Kumuha ng death certificate ng kapamilyang namatay sa National Statistics Office na pinatotohanan ng Office of the President at ng Department of Foreign Affairs.  Magpa-photocopy ng tatlong kopya.  Ipa-photocopy din ang mga identification card tulad ng Senior Citizen Card,  SSS/TIN Card, Voters Affidavit o ID Card, Postal Identity Card, at iba pa ng namatay na kapamilya. 

• Isama rin ang birth certificate ng OFW na nagmula sa National Statistics Office na pinatotohanan din ng Office of the President at ng Department of Foreign Affairs.  Magpa-photocopy ng tatlong kopya.  (Tala: para sa mga nahuli sa pagpaparehistro ng birth certificate, isama din ang school record,  SSS/TIN Card, baptismal certificate, at iba pa.) 

• Photocopy ng kontrata ng pagtatrabaho ng OFW. 

• Photocopy ng marriage contract ng OFW. 

• Dalawang kopya ng marriage contract ng magulang ng OFW mula sa National Statistics Office.  Magpa-photocopy ng 2 kopya.  

Ang dapat malaman ng mga dayuhang manggagawa sa Taiwan 

Upang maprotektahan ang inyong karapatan bilang manggagawa sa Taiwan,  mangyaring hingin ninyo ang tulong ng inyong employer sa pagpoproseso ng mga sumusunod na kahingian gaya ipinaliliwanag sa ibaba, halimbawa nito ay ang eksaminasyong medikal, pag-uulat ng resultang medical, employment permit, extension permit, atbp.  Ipaalam din sa inyong employer ang mga petsa at numero ng pag-aproba ng bawat item.  Lagi ring panatilihin ang handbook na ito sa inyo. 

Personal Data

(Name) : ________________________________________________________________

(Nationality) : _____________________________  (Sex) :______________

(Date of Birth) : ______ (Month)_______ (Date) _________ (Year) _______

(Passport No.) : ________________

(Date of Arrival) : ____ (Month) ______ (Day) __________ (Year) ________

Mangyaring hilingin sa inyong employer na asikasuhin ang mga sumusunod na kahingian nang naaayon sa itinakdang panahon: 

Pagpoproseso ng employment permit pagkarating sa Taiwan: 

1. Kinakailangang iproseso ng nakapasa sa eksaminasyong medikal ang kanilang Alien Residence Certificate (ARC) at employment permit sa loob ng labinlimang (15) araw pagkarating sa Taiwan.

  (Approved period of employment) :  _____(Month)_____(Day)_____ (Year)____

            (until)______ (Month) _______ (Day) _______(Year) _______

 (Approval Letter) : _____(Month) _____(Day) _____(Year)_______(No.)______

 2. Iproseso ang aplikasyon para sa ekstensiyon ng employment permit sa loob ng 60 araw bago ang pagtatapos ng ikalawang taon pagkarating sa Taiwan: 

(Approved extension period of employment) :_____(Month)____(Day)___(Year)

            (until) _____ (Month) _____ (Day) _____ (Year)

(Approval No.) _____ (Month) ______ (Day) _____ (Year)_____(No.)_______

3. Kung nagtatrabaho kayo sa isang malakihang konstruksiyon at espesyalista sa inyong larangan, maaaring mag-apply ang inyong employer para sa ekstensiyon ng iyong kontrata sa loob ng animnapung (60) araw bago ang pagtatapos nito.  Hanggang anim na buwan lamang ang maaaring itagal ng ekstensiyon. 

Validity period of extended work permit: ______(Month)_____(Day)_____(Year)

Until _____(Month) ______(Day)_____(Year)

Approval Letter No. and Date:  ______(Month)_____(Day)____(Year)____(No.)   

4. Para sa mga manggagawang lumipat sa bagong employer, mangyaring sabihan ang inyong employer na iproseso ang permit para sa paglipat ng pinagtatrabahuhan. 

Permit validity for transfer of employer: ______(Month) _____ (Day) ____(Year)

Until: _______(Month) ______(Day) ______ (Year)

Approval letter date and no.: _______ (Month)____(Day)_____(Year)_____(No.)

Pagpoproseso ng eksaminasyong medikal at pagrereport sa mga autoridad pangkalusugan pagkarating sa Taiwan

1. Mangyaring iproseso ang eksaminasyong medikal sa loob ng tatlong araw pagkarating sa Taiwan: 

        ________(Month) ______(Day) ______(Year)

2. Eksaminasyong medikal matapos ang ika-anim na buwan at pag-uulat ng resulta:

       (Month) ______(Day)_______(Year)_______

Medical Clearance: _____(Month)_____(Day)____(Year) (Permit No.)_____

3. Eksaminasyong medikal matapos ang ikalabingwalong (ika-18) buwan at pag-uulat ng resulta:   

       _______(Month) ______(Day) ______(Year)________

Medical Clearance: _____(Month) ____(Day)____(Year)_____(Permit No.)

4. Eksaminasyong medikal matapos ang ikatatlumpung (ika-30) buwan at pag-uulat ng resulta:

       _________(Month) _______(Day)______(Year)

Medical Clearance:____(Month)____(Day)____(Year)__(Permit No.)

 PAALALA:

1. Para sa mga Pilipinong manggagawang hindi nakakuha ng ekstensiyon sa kanilang employment permit mula sa Council of Labor Affairs, Executive Yuan, kinakailangan ninyong lisanin ang Taiwan sa araw ng pagtatapos ng bisa ng permit.

2. Kinakailangan ninyong ayusin ang eksaminasyong medikal, 30 araw bago ang takdang araw. Kinakailangang tulungan kayo rito ng inyong employer.  Dapat ding ireport sa mga autoridad pangkalusugan ang resulta sa loob ng 15 araw matapos itong ilabas. 

3. Ilegal na itago ng inyong mga employer ng inyong pasaporte, ARC, at pera. 

4. Mangyaring hilingin sa inyong employer na iproseso ang inyong ekstensiyon ng pamamalagi sa Taiwan bago pa man magtapos ang bisa ng inyong ARC. 

5. Maaaring bumalik sa Taiwan ang sinumang hindi lumabag sa batas sa panahon ng pagtatrabaho ngunit naputol ang kontrata, ang mga umuwi na pagkatapos ng kontrata at, ang mga hindi nakapasa sa eksaminasyong medikal sa simula ngunit napatunayang may kakayahang magtrabaho matapos umuwi ng Pilipinas.  Pagkatapos lamang ng kahit isang araw na pamamalagi sa Pilipinas, maaari na muling mag-apply para sa working visa at bumalik sa Taiwan ngunit hindi maaaring lumampas sa anim na taon ang kabuuang panahon ng pagtatrabaho. 

6. Maaari kayong mapauwi at pagmultahin ng hindi kukulangin sa NT$ 30,000 at hindi lalampas sa NT$ 150,000, kung hindi kayo makakapagreport o hindi ninyo nagawang makipag-ugnayan sa inyong employer sa loob ng 3 sunod-sunod na araw.  Hindi na rin kayong mapapayagang makapagtrabaho pang muli sa Taiwan. 

Ang mga tuntunin at patakarang kailangang sundin:

·      Huwag kaliligtaan ang iskedyul ng regular na eksaminasyong medikal:

·      Kailangan ninyong sumailalim sa eksaminasyong medikal sa loob ng tatlong araw pagkarating ninyo sa Taiwan.  Para sa mga sumusunod na eksaminasyong medikal, kinakailangang maisaayos ng employer ang eksamen 30 araw bago ang nakatakdang petsa.  Gagawin ito sa alinmang hospital na may akreditasyon ng gobyerno. 

·      Iproseso ang inyong Alien Residence Certificate bago ito mawalan ng bisa: 

·      Kailangang maisaayos ng employer ang inyong fingerprinting at ang pagpoproseso ng inyong Alien Residence Certificate sa himpilan ng local na polisya sa loob ng labinlimang araw pagkarating ninyo sa Taiwan

·      Mangyaring ipaayos sa employer sa tamang oras ang ekstensiyon ng work permit. 

·      Sa loob ng labinlimang araw matapos makapasa sa eksaminasyong medikal, sa inyong unang pagdating sa Taiwan, kailangang mag-apply ang inyong employer para sa inyong work permit sa Council of Labor Affairs (CLA), Executive Yuan.  At kung malapit nang magtapos ang bisa ng inyong work permit at kinakailangan ang ekstensiyon sa panahon ng inyong pagtatrabaho, kailangang mag-apply ang inyong employer para sa ekstensiyon ng inyong work permit sa loob ng 60 araw bago matapos ang kasalukuyang permit. 

·       Nararapat na tuparin ng employer ang mga kasunduang nakatakda sa inyong work permit. 

·       Hindi ninyo maaaring palitan ang inyong employer o trabaho nang walang pahintulot mula sa CLA.

·      Kinakailangan na nagtutugma ang inyong trabaho at ang lugar ng pinagtatrabahuhan na nakasaad sa inyong work permit.

·      Hindi kayo pinahihintulutang kumuha ng trabahong naiiba sa nakasaad sa work permit o kaya nama’y magtrabaho sa ibang lugar na hindi rin tinukoy sa work permit. 

·       Kung nagpunta kayo sa Taiwan para maging isang caregiver at namatay ang inyong inaalagaan, mangyaring hilingin sa inyong employer na mag-apply sa Council of Labor Affairs sa loob ng 30 araw para sa pagpapalit ng inaalagaan.  Mangyaring ilakip sa aplikasyon ang relasyon sa employer ng bagong aalagaan o kaya nama’y mag-apply para sa ganap na pagpapalipat ng pinagtatrabahuhan. 

·       Kinakailangan ninyong bayaran ang buwis ng inyong kinita sa Taiwan alinsunod sa tuntunin at patakaran.

·      Alinsunod sa mga batas ng ROC, kinakailangang magbayad ng buwis ang mga Pilipinong manggagawa mula sa kanilang kinita sa Taiwan.

·      Hindi kayo dapat sumuong sa mga sumusunod na sitwasyon habang kayo ay nasa Taiwan: 

o      Mamalagi sa Taiwan nang lampas sa naaprobahang panahon ng pananatili. 

o      Pagkakaroon ng hindi naaprobahang trabaho. 

o      Hindi pagpapasailalim sa regular na eksaminasyong medikal.

o      Pamemeke ng mga dokumento o work permit. 

·       Hindi kayo pinapayagang gumamit ng ipinagbabawal ng gamot gaya ng opium, morphine, cocaine, marijuana, amphetamine, atbp. Habang nagtatrabaho kayo sa Taiwan.  Mahaharap sa mga kasong kriminal ang sinumang mahuhuling lumabag sa batas na ito. 

·       Sa pagdating ninyo sa ROC kinakailangang tiyakin ninyo kung sino ang susundo sa inyo sa airport (employer, broker, o kinatawan).

·      Sa lahat ng aming kaibigang dayuhan: Para mapangalagaan ang inyong karapatan habang natatrabaho sa Taiwan, mangyaring sundin ang lahat ng mga tuntunin at patakaran.  Kung sakaling natuklasan ninyo na hindi naiproseso o naisaayos ng inyong mga employer ang mga nabanggit na kahingian sa nakatakdang panahon, mangyaring ipaalala at hilingin sa kanila na isaayos na ang mga ito para sa inyo.  Kung tumanggi sila at matuklasan ninyong sila mismo ang lumalabag sa batas, tumawag kayo sa aming mga consultation center para sa mga dayuhang manggagawa o kaya’y sa mga direktang linya ng Council of Labor Affairs Employment and Vocational Training Administration:  English 0800-885885, Thai 0800-885995, Indonesian 0800-885958, Vietnamese 0800-017858.  Nakahandang maglingkod at magbigay ng kinakailangang tulong ang aming mga tauhan sa inyo.  Matatagpuan ang tanggapan ng CLA-EVTA sa No. 83 Yenping North Road, Section 2, Tatung District, Taipei City. 

Mga Service Center para sa Konsultasyon ng mga Dayuhang Manggagawa Foreign Workers Consultation Service Centers:

NAME	ADDRESS	TEL. NO.
Taipei City Foreign Workers Counsultation Service Center	2F, No. 2 Lane 101 Hsinsheng North Road Taipei	Tel:02-25642546       02-25643157 Fax:02-25639774
Kaohsiung City Foreign Workers Counsultation Service Center	4F, No. 6 Chen Chung Rd. Chien Chen District Kaohsiung City	Tel:07-8117543 Fax:07-8117548
Changhwa County Foreign Workers Counsultation Service Center	8F, No. 100 Chung Hsing Rd., Changhwa City	Tel:04-7297228       04-7297229 Fax:04-7297230
Taipei County Foreign Workers Counsultation Service Center	2F, No. 6 Chung Cheng Rd., Panchiao City Taipei County	Tel:02-89651014       02-89651044 Fax:02-89651058
Taoyuan County Foreign Workers Counsultation Service Center	8F, No. 1 Hsien Fu Rd. Taoyuan City	Tel:03-3344087       03-3341728 Fax:03-3341689
Hsinchu City Foreign Workers Counsultation Service Center	5F, No. 69 Kuo Kwa St. Hsinchu City	Tel:03-531-9978 Fax:03-531-9975
Hsinchu County Foreign Workers Counsultation Service Center	3F, No. 10 Kuang Ming 6th Road, Hsinchu City Hsinchu County	Tel:03-5520648 Fax:03-5520771
Taichung City Foreign Workers Counsultation Service Center	122-19 6 2 6-2F, No. 122-19 Chunggang Rd., Section 2 Taichung City	Tel:04-22580561       04-22580765 Fax:04-27060567
Taichung County Foreign Workers Counsultation Service Center	No. 36 Yang Ming St. Fengyuan City Taichung County	Tel:04-25240131 Fax:04-25240438
Nantou County Foreign Workers Counsultation Service Center	2F, No. 21 Nankan 3rd Rd. Nantou City Nantou County	Tel:049-2261896 Fax:049-2256027
Yunlin County Foreign Workers Counsultation Service Center	No. 515 Yunlin Rd. Section 2, Touliu City Yunlin County	Tel:05-5338087       05-5338086 Fax:05-5331080
Chiayi City Foreign Workers Counsultation Service Center	1F, No. 160 Chung Shan Rd., Chiayi City	Tel:05-2162633 Fax:05-2162635
Chiayi County Foreign Workers Counsultation Service Center	6F, No. 278 Minchuan Rd. Chiayi City	Tel:05-2771114       05-2784551 Fax:05-2788236
Tainan City Foreign Workers Counsultation Service Center	8F, No. 6 Yung Hwa Rd. Section 2, Tainan City	Tel: 06-2951052        06-3901230 Fax:06-2951053
Tainan County Foreign Workers Counsultation Service Center	No. 36, Minchih Rd. Hsinying City, Tainan County	Tel:06-6326546 Fax:06-6373465
Kaohsiung County Foreign Workers Counsultation Service Center	3F, No. 117 Tapi Rd. Wusung Town Kaohsiung County	Tel:07-7338842 Fax:07-7331153
Pingtung County Foreign Workers Counsultation Service Center	No. 527  Tzu You Rd. Pingtung City	Tel: 08-7341634 Fax:08-7341644
Ilan County Foreign Workers Counsultation Service Center	No. 451 Hoping Rd. Ilan City, Ilan County	Tel:03-9324400 Fax:03-9367742
Hualien County Foreign Workers Counsultation Service Center	1F, No. 131 Kuolien 5th Rd. Hualien City Hualien County	Tel:03-8342584 Fax:03-8349341
Penghu County Foreign Workers Counsultation Service Center	Makung City, Pingtung County	Tel:06-9270907 Fax:06-9268391
Miaoli County Foreign Workers Counsultation Service Center	191, Chung Chen Rd. Chien Kung Village Miaoli City	Tel:037-363260 Fax:037-363261        037-355733
Taitong County Foreign Workers Counsultation Service Center	1F, 276, Chung Shan Rd. Tai Tong City	Tel:089-359740 Fax:089-341296
Keelung City Foreign Workers Counsultation Service Center	1, Yi 1st Rd., Keelung City	Tel:02-24258624 Fax:02-24226215

II. Mga Karapatan ng dayuhang manggagawa sa Taiwan

1.  Pasahod

Dapat na mapagkasunduan kapwa ng employer at manggagawa ang sahod at kinakailangang maitakda ito sa kontrata.  Para sa mga institusyong sakop ng Labor Standards Law, kinakailangang mas mataas sa minimum ang kanilang pasahod. 

2. Oras sa pagtatrabaho

Kailangang nakatakda sa kontratang napirmahan kapwa ng employer at manggagawa ang haba ng oras sa pagtatrabaho.  Para sa mga institusyong sakop sa Labor Standards Law, hindi dapat lumampas sa 8 oras ang regular na haba ng oras ng pagtatrabaho sa loob ng isang araw.  At hindi lumampas ng 84 oras sa loob ng dalawang linggo.  Kailangang maiayon ang overtime sa itinatakda ng umiiral na batas. 

3. Mga araw ng pahinga at bakasyon

Ibabase sa kontratang napirmahan kapwa ng employer at manggagawa ang mga araw ng pahinga at bakasyon.  Para sa mga institusyong nasasakop ng Labor Standards Law, kailangang magkaroon ng 1 araw ng pahinga pagkatapos ng 7 araw na pagtatrabaho.  Para naman sa mga nakapagtrabaho o nakapagsilbi na ng isang taon, maaari silang makakuha ng 7 araw na bakasyon.  Para naman sa mga nagkasakit dulot ng pagtatrabaho, kinakailangang mabigyan sila ng sick leave sa panahong sila’y nagpapagamot. 

4. Medical Insurance

Kinakailangang mapasailalim sa National Health Insurance ang lahat ng dayuhang manggagawa na mayroong Alien Residence Certificate. 

5. Labor Insurance:

Para sa mga industriyang may lima o higit pang manggagawa, kinakailangang mag-file sila ng labor insurance coverage, na inaaplayan ng employer. 

6. Paghawak sa alitan sa paggawa

Kung sakaling magkaroon ng problema sa paggawa habang kayo ay nagtatrabaho sa Taiwan, maaari kayong sumangguni sa alinmang tanggapan sa paggawa sa bawat siyudad o county. 

7. Paghawak sa mga problema  ng pagbabayad

Lahat ng mamimili (kasama na ang mga dayuhang manggagawa) at mga entrepreneur na nasangkot sa alitang bunga ng reklamo sa produkto o sa serbisyo ay kinakailangang maghain ng kanilang reklamo nang direkta sa namumuhunan o kaya’y sa mga grupong nangangalaga sa kapakanan ng mga mamimili.  Maaari rin silang tumawag sa service hotline 1950 (national trunkline). 

III. Iba pang kaugnay na Tuntunin at Patakaran

I.  Placement Fees

Para mapanatili ang pamantayan sa makatuwirang placement fees, ipinatupad ng Council of Labor Affairs ang mga sumusunod na hakbang:    

• Hiniling sa mga bansang nagpapadala ng manggagawa na maging transparent sa mga administrative fees at placement fees at iminungkahing huwag palampasin sa isang buwang sahod ang mga placement fee. 

• Kaakibat ng paghiling sa pagreregula ng placement fee, tinanggal naman ang pagkokolekta ng Taiwan broker’s fee mula sa mga manggagawa.  Naging epektibo ang tuntuning ito matapos ang Nobyembre 2001. 

• Mula Nobyembre 9, 2001 binago ang buwanang bayad na ibinibigay para sa transportasyon at serbisyo ng mga broker sa Taiwan: mula NT$ 1,800 para sa unang taon, NT$ 1,700 para sa ikalawang taon, at NT$ 1,500 para sa ikatlong taon.  Bago ang Nobyembre 9, 2001 kinakailangang umayon ang bayad para sa serbisyo at bayad para sa transportasyon sa orihinal na halagang itinakda ng di lalampas sa NT$ 1,000 kada buwan. 

• Kailangan ding pumirma ng kontrata sa dayuhang manggagawa ang Taiwan broker para sa kanyang serbisyo.  Maaari lamang makolekta ang bayad para sa serbisyo matapos maisa-isa ng Taiwan broker ang mga naibigay na serbisyo na may nakasaad na karampatang bayad para sa bawat isa. 

• Kinakailangang pumirma sa “Foreign Workers Fees and Salary Declaration Affidavit” na nagtatakda sa mga bayarin at sahod na matatanggap ang lahat ng manggagawa na papasok sa Taiwan mula Nobyembre 9, 2001.  Matapos patunayang wasto ng mga autoridad sa gobyerno ang nasabing affidavit, maari nang mag-apply para sa visa ang manggagawa.     

II. Kasama na sa sahod ng dayuhang manggagawa ang bayad para sa board and lodging: 

• Alinsunod sa ROC Labor Standards Law, kinakailangan iayon ang ibabayad na sahod sa napirmahang kontrata.  Upang marating ang estandardisadong halaga, pinag-aaralan ng CLA ang katamtamang gastusin para sa buwanang board and lodging ng bawat manggagawa.  Matapos isaalang-alang ang karapatan ng bawat dayuhang manggagawa at ang market control machineries, napagdesisyonan na hindi lalampas sa NT$ 4,000 ang kokolektahin mula sa sahod ng manggagawa bilang bayad sa board and lodging.  Kailangan ding sang-ayunan ito kapwa ng dalawang partido. 

• Para sa aplikasyon ng naunang batas sa mga manggagawang sakop ng Labor Standards Law gaya ng mga domestic helper at caregiver, kinakailangang naisama kapwa ng employer at dayuhang manggagawa ang item na ito sa kontrata upang maprotektahan ang kanilang mga karapatan. 

• Para naman sa mga manggagawang kasalukuyan nang nagtatrabaho sa Taiwan na may kontratang  nagtatakda na ng libreng board and lodging, hindi na ito nararapat ibahin ng mga employer.  Kung kailangang baguhin ang item na ito sa kontrata, dapat parehong sumangayon ang employer at manggagawa sa pagbabago. 

III. Pagbubuntis:

• Para maprotektahan ang karapatan ng mga dayuhang manggagawa, inamyendahan ng CLA ang batas at hindi na isinama ang pregnancy test sa regular na eksaminasyong medikal.  Bukod pa rito, nagkaroon ng karagdagang isang taon na pagpapaliban para magkaroon ng sapat na oras upang makapag-adjust at makapaghanda kapwa ang employer at ang dayuhang manggagawa.  Sinimulang ipatupad ang batas na ito noong Nobyembre 9, 2002.  Para sa mga dayuhang manggagawa na nakapasok na sa Taiwan bago ang nasabing petsa, kailangang ninyong magpasailalim sa eksamen sa pagbubuntis.  Babawiin ang work permit ng mga babagsak sa eksaminasyong ito at mapapauwi sila alinsunod sa mga regulasyon ng CLA. 

• Matapos ang implementasyon ng nasabing batas, hindi na maaaring mapauwi nang sapilitan ang mga dayuhang manggagawa na mabubuntis sa panahon ng kanilang trabaho sa ROC.  Hindi na rin maaaring gamitin ng mga employer ang pagbubuntis lamang para tapusin ang kontrata sa pagtatrabaho.  Sinasakop rin ng batas na ito ang mga manggagawa sa manufacturing industries, engineering industries at ng iba pang industriya na nasasaklaw ng Labor Standards Law.  Bibigyan sila nito ng katulad na garantiya, sakaling sila ay magbuntis.  Kailangan lamang nilang hilingin sa kanilang employer na bigyan sila ng mas magaan na trabaho na naitakda rin naman sa inaprobahan ng CLA.  Para naman sa mga domestic helper at caregiver na hindi nasasaklaw ng Labor Standards Law, hindi maaaring putulin ng employer ang kanilang mga kontrata dahil sa pagbubuntis.  Kinakailangang isaayos kapwa ng employer at dayuhang manggagawa ang isyu ng pagbubuntis alinsunod sa nakatakda sa kontrata ng pagtatrabaho.  (Inirerekomenda na maisama ang item na ito sa kontrata sa pagtatrabaho).  Maaaring tapusin ng employer nang mas maaga ang kontrata kung hindi na magagawa ang trabaho sanhi ng pagbubuntis. 

• Kaakibat ng pagpunta ninyo sa Taiwan ang pagkakaroon ng mabibigat at nakakapagod na trabaho.  Kung hindi ninyo kakayaning magpatuloy sa inyong trabaho dahil sa pagbubuntis at maaabala rin ang inyong employer, maaari itong humantong sa alitan sa paggawa at maaari itong makaapekto sa inyong kondisyon.  Hinihiling ng CLA sa mga dayuhang manggagawa na maging maingat at gumamit ng condom at iba pang contraceptive kapag nakikipagtalik. 

IV. Binubuwisang Kita, Mga ibinawas sa buwis at Tax Refund

• Sa tuwing tatanggapin ninyo ang sahod mula sa inyong employer, lagi itong may kalakip na salary slip na nakasulat kapwa sa Intsik at Ingles na nagsasaad ng mga detalye ukol sa inyong kita.  Nakatala rito ang inyong kita, ang mga ibinawas dito at ang kanilang kaukulang halaga at inyong pinipirmahan

• Kung kulang sa 183 araw ang ipinagtrabaho ninyo sa Taiwan sa loob ng isang fiscal na taon (Enero 1-Disyembre 31) kailangan ninyong magbayad ng buwis na katulad ng isang di-residente na nagkakahalaga ng 20% ng inyong binubuwisang kita.  Kung nakapagtrabaho naman kayo nang mahigit sa 183 araw (o kung nakapasok kayo sa Taiwan bago ang Hulyo 1 at hindi umalis ng bansa sa taong iyon), o kung nakapanatili na kayo sa Taiwan sa loob ng 183 araw sa nakaraang taon at naging residente na hanggang sa kasalukuyang panahon, ituturing na kayong residente at papatawan ng 6%-10% buwis ang inyong binubuwisang kita. 

• Kung nagtungo kayo sa Taiwan upang maging domestic helper o caregiver, maaaring kaltasin na ng inyong employer ang halaga ng buwis sa inyong sahod.  Kung hindi kaltasin ng inyong employer ang buwis, kayo ang nararapat na magbayad ng buwis na ito alinsunod sa itinakda ng batas. 

• Kung hindi lalampas sa NT$ 2,000 kada buwan ang inyong income tax maari ninyong hindi ipakaltas sa employer ang inyong income tax mula sa inyong sahod.  Subalit, kinakailangan pa ring bayaran ang inyong buwis ayon sa itinatakda ng batas

• Kung legal kayong nagtatrabaho sa Taiwan at tumatanggap ng basic na buwanang sahod na NT$ 15,840 at may status na residente ngunit hindi kayo nakapasok sa trabaho o nawalan kaya ng pakikipag-ugnayan sa inyong employer ng higit sa 3 araw, matapos na iulat ng inyong employer sa polisya ang inyong ilegal na istatus at namasukan kayo ng illegal, ikokompyut ng Tax Bureau ang inyong buwis nang naaayon sa pamantayan ng higit pa sa nakakatanggap ng basic na sahod. 

•  Kinakailangan ninyong magbayad ng income tax pagkatapos ng inyong pagtatrabaho sa ROC.  Ang aplikasyon para sa income tax sa nakaraang taon ay maaaring gawin mula Mayo 1-Mayo 31 ng sumunod na taon.  Kung lalabas naman kayo ng bansa sa kalagitnaan ng taon, kailangang magbayad ng income tax isang linggo bago ang inaasahang araw nang-pag-alis.  Ang tax office sa inyong distrito ang magsasaayos ng inyong tax refund.  Kinakailangan maiproseso ang tax refund sa loob ng apat na buwan.  Pagkatapos nito’y  maaari nang maipalabas ang tseke para sa tax refund.  Kung kakailanganin ninyo ang detalye ukol sa inyong refund maaari ninyong hingin ito kapag kinuha na ang tseke.

• Para maiwasan ang mga ilegal na pagkuha ng inyong tax refund, iminumungkahi na sa pagsulat ninyo sa Tax  Proxy Statement form, pumili kayo ng taong inyong mapagkakatiwalaan bilang kinatawan sa pagkuha ng inyong tax refund.  Maaari rin kayong makipag-ugnayan at humingi ng tulong sa tanggapan ng kinatawan ng inyong bansa sa ROC (Tignan ang Annex I). 

• Kung kailangan naman ninyo ng paglilinaw ukol sa inyong ibinayad na buwis at refund, maaari kayong tumawag sa district tax office para sa mga katanungan.  (Tignan ang Annex 2). 

• Kung nakalimutan o mali ang inireport na income tax sa ROC, pagmumultahin kayo ng doble sa halaga ng inyong income tax.  Kung kayo naman ay hindi nagbabayad ng buwis (tax evader) pagmumultahin kayo ng higit pa sa tatlong ulit na halaga ng inyong income tax. 

Annex I:  Tanggapan ng mga Banyagang Kinatawan sa ROC  Foreign Representative Offices in the ROC:

NAME	ADDRESS	TEL. NO.
Manila Economic and Cultural Office	4F, 107 Chung Hsiao East Road, Section 4, Taipei City	(02) 2778-7951
Thailand Trade and Economic Office	8F-3 No. 163 Keelung Road, Section 1, Taipei City	(02) 2761-4417
Indonesian Economic  and Trade Office	12F, No. 337 Nanking East Road, Section 3, Taipei City	(02) 8712-4570
Malaysian Friendship and Trade Center	8F, No. 102 Tunhua North Road, Taipei City	(02) 2713-2626
Vietnam Economic and Cultural Office	No. 5, Lane 90 Sungkiang Road, Taipei City	(02) 2523-7770

 

Annex II:  District Tax Office

NAME	ADDRESS	TEL. NO.
National Tax Administration of Taipei	No. 2 Chung Hua Rd., Section 1, Taipei	(02) 2311-3711 1116 1118
Taiwan Northern District Tax Administration	No. 186 Fuhsing Rd., Taoyuan City	(03) 3396789 435
Taiwan Central District Tax Administration	No. 9 Lane 155 Si Gung Yi Rd., Taichung City	(04) 23051111 1329
Taiwan Southern District Tax Administration	No. 4-13F,  No. 7 Fubei St., Tainan City	(06) 2223111 8331
National Tax Administration of Kaohsing	No. 148 Kuang Chou 1st St., Lingya District, Kaohsiung City	(07) 7256600 8102

Pag-iingat laban sa sakit na AIDS:

Maaaring maisalin ang AIDS sa oral cavity, puwet (rectum), ari ng babae o lalaki sa pamamagitan ng pagtatalik, pagsasalin ng dugo at mga karayom na ginamit ng mga indibidwal na mayroong AIDS.  Makabubuti kung makikipagtalik sa isa lamang partner.  Huwag ring makipagtalik sa mga prostitute.  Kailangang maayos din ang paggamit ng condom.  Sa kasalukuyan ang mga nabanggit ang pinakamainam na paraan upang makaiwas sa mga sakit na naisasalin sa pamamagitan ng pakikipagtalik (sexually transmitted disease) at birth control.  Kung kinakailangan, maaari ninyong dalhin ang inyong NHI card sa alinmang sangay pangkalusugan at makakahingi kayo ng mga libreng materyales para sa ligtas na pakikipagtalik. 

Programa sa Radyo para sa mga Dayuhang Manggagawa

Programa/oras Estasyon/Nasasakop na lugar
 

Overseas Filipino Workers On-the-Air Service Station

(pareho lang sa orihinal kaya Programang nasa wikang Ingles hindi na inulit na inulit)

Tuwing Linggo 19:00-20:00

 

Manila Meets Taipei

Programang nasa wikang Ingles

Tuwing Linggo 6:00 pm hanggang 7:00 pm

Asian Nations

Programang nasa wikang Ingles

Tuwing Linggo 6:00 pm hanggang 10:00 pm

 

Filipino Workers Club

Programang nasa wikang Ingles

Tuwing Sabado 7:00 pm hanggang 8:00 pm

IV. Makakapamili kayo: Legal? o Ilegal?

Ano ang kabutihan ng pagkakaroon ng legal na trabaho sa ROC?

• Bukod sa pagkakaroon ng angkop na suweldo, pinoprotektahan din ng batas ang mga legal na dayuhang manggagawa sa Taiwan.  Maaaring bumalik at magtrabaho sa Taiwan ang sinumang hindi lumabag sa batas sa panahon ng pagtatrabaho, o kung natapos ninyo ang inyong kontrata, at iyong mga nakapasa sa eksaminasyong medikal sa simula ngunit napatunayang may kakayahang magtrabaho matapos umuwi sa Pilipinas, 40 araw matapos lumabas ng bansa.  Lamang, hindi maaaring lumampas ng anim na taon ang kabuuang panahon ng kanilang pagtatrabaho.

• Ano ang maaaring mangyari kung tumakas mula sa pinagtatrabahuhan ang isang manggagawa?

Alinsunod sa ROC “Employment Service Act” Artikulo 73 at Artikulo 74, babawiin ang employment permit ng sinumang dayuhang manggagawa na hindi nagreport sa trabaho o hindi nagawang makipag-ugnayan sa kanilang employer ng tatlong magkakasunod na araw.  Maaari rin silang pabalikin sa kanilang bansa sa oras na mahuli at hindi na mapapayagang makapagtrabaho pang muli sa Taiwan.  Ganoon din, kung makakuha ng trabaho ang mga dayuhang manggagawa habang ilegal ang kanilang istatus, maaari silang pagmultahin ng hindi bababa sa NT$ 30,000 ngunit hindi hihigit sa NT$ 150,000.

Source: POEA